ثبت وب سایت          تبلیغات          RSS          درباره ما          تماس با ما
امروز سه شنبه، ۳۰ آبان ۱۳۹۶

سوف حاجی طرخان,دانستنی هایی در مورد سوف حاجی طرخان

 سیستماتیک:

نام علمی Perca fluviatilis (Linnaeus, 1758)
نامهای رایج در ایران: سوف حاجی طرخان (حاجی طرخان=هشترخان=آستاراخان:بندری در آذربایجان)، سوف رودخانه ای، بچه سوف(محلی)
خانواده: سوف ماهیان, Percidae
رده بندی کامل : Class: Actinopterygii> Order: Perciformes > Family: Percidae > Subfamily: Percinae
نامهای غیر ایرانی : نام اصلی:European perch , سایر نامها: Eurasian perch, English perch, Redfin perch, River perch
برخی از اسامی علمی قدیمی، یا غیر معتبر: Perca fluviatilus | Perca helvetica | Perca vulgaris |Perca italica..
 

اکوسیستم ها:

در ایران تنهادر جنوب غربی حوضه آبریز خزر و بیشتر ساکن تالاب انزلی است. همچنین در تالاب امیرکلایه لاهيجان و آبگیرها و رودهای اطراف، تعداد زیادی از آن وجود دارد. ندرتا در آبهای مجاور این تالابها در دریای خزر دیده می شود.

مشخصات زیستگاه سوف حاجی طرخان:
ساکن آبهای شیرین و لب شور، مرتبط با بستر، با pH بین 7-7.5 و dH بین 8-12 ، رودرو
ساکن محدوده بسیار گسترده ای از زیستگاه ها، از تالاب ها، انواع دریاه ها تا چشمه های معمولی مشاهده می باشد.
در عمق بین 1 تا 30 متری و بیشتر بین 3 تا 4 متر، آبهای مناطق معتدله با دمای آب بین 10 تا 22 درجه سانتیگراد حضور دارد.
از 74 تا 38 درجه شمالی و 91 درجه غربی تا 168 درجه شرقی.
کمبود اکسیژن و آلودگی آب را تا حد زیادی تحمل می نماید. در قسمت های زیادی از تالاب انزلی با وجود آلودگی زیاد به زندگی خود ادامه می دهد و بیشترین تعداد را در حوضه جنوبی دریای خزر دارا می باشد. لاروهای فعال در آبهای آزاد دیده میشوند.
توانایی زندگی در شرایط کمبود اکسیژن را دارد.

مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک سوف حاجی طرخان:
فرم و رنگ بدن: دارای بدنی بر آمده است. رنگ بدن سبز و زرد با ۹-6 نوار تیره رنگ عرضی در روی بدن است. باله پشتی دارای ۲-۱  لکه سیاه است.
باله ها: دو باله پشتی مجزا و اندکی پیوسته دارد. اولین باله پشتی آنها 17-13 شعاع سخت دارد و  دومین باله پشتی 2-1 شعاع سخت و 16-13 شعاع نرم دارد.
فلس: نوع فلس کتنو ئیدی ( شانه ای ) و تعداد فلس بر روی خط جانبی 77-57 فلس است.  تعداد فلس در بالای خط جانبی 10-7 و در پایین خط جانبی 18-12 است.
دندان: دهان میانی و شکاف دهانی بزرگ و دندان ها  بر روی آرواره ها وجود دارند.
طول : بیشینه طول بدن  30cm  است.
سایر مشخصات: تعداد خارهای آبششی ۲۰-۱۴ عدد است.Coregonus
سوف حاجی طرخان یک گونه بی خطر و غیر مهاجم برای انسان است. این ماهی مورد شکار ماهیان دیگری نظیر اردک ماهی (Esox lucius)،مارماهی مهاجر (Anguilla anguilla)، Salmo trutta (قزل آلای قهوه ای)،ماهی اسبله (Silurus glanis)، ماهی سوف معمولی (Sander lucioperca) و حتی سایر ماهیان سوف حاجی طرخان بزرگ تر (هم نوع خواری) قرار می گیرد. پستاندارانی نظیر شنگ (Lutra lutra) نیز از این ماهی تغذیه می کنند.
 

تولید مثل ماهی سوف حاجی طرخان:
در هنگام بلوغ بطور میانگین 16.3 سانتیمتر طول دارد. ممکن است مهاجرت های کوتاهی برای تولید مثل داشته باشند.
نرها در سن 1 تا 2 سالگی و ماده ها در 2 تا 4 سالگی به بلوغ جنسی می رسند. در حوضه جنوبی دریای خزر در 2 تا 3 سالگی و ندرتا در 1 سالگی بالغ می شوند.
دسته تخم ها بصورت نواری قرار می گیرند که به اشیاء شناور در آب متصل می گردند.
در زمان تولید مثل، نر ها زودتر به منطقه تخمریزی آمده و یک یا دوتا از آنها ماهی ماده رسیده را به محضل رسیدن به منطقه تعقیب می کنند. صف تعقیب کنندگان ماهی ماده ممکن است به 15 تا 25 نر نیز برسدف اما تنها دوتا از آنها اقدام به تحریک فیزیکی و ضربه زدن به شکم ماهی ماده می کنند. پس از اینکه ماهی ماده نوارهای تخم را بر شاخه ها یا سایر اشیاء غوطه ور در آب ایجاد نمود، ماهی نر اقدام به بارور نمودن آنها می کند. طول نوار تشکیل دهنده تخمها زیاد استو به بیش از یک متر می رسد. تخمها در 8 تا 16 روز در دمای معمولی گشوده می شوند. طول تخم ها 2 تا 2.5 میلیمتر است و لاروها 5 میلیمتر طول دارند. هماوری آن 12 تا 200 هزار عدد تخمک می باشد.

صید سوف حاجی طرخان:

ماهی سوف یک ماهی گوشتخوار و شب گرد است یعنی بیشترین فعالیت خود برای تغذیه و شکار را در زمان تاریکی انجام میدهد .ماهی سوف از خانواده اردک ماهی بوده و از لحاظ شکل ظاهری و نحوه تغذیه نکات مشترک بسیار زیادی با اردک ماهی دارد.ماهی سوف شکارچی بوده و از ماهیان کوچکتر  حتی در مواردی به صورت گله ای به ماهیان بزرگتر از خود حمله کرده و از آنها تغذیه میکند
بهترین ریسه برای صید ماهی سوف استفاده از 2 قلاب سه شاخ که با فاصله از هم در یک امتداد نصب میشود است.فاصله دو قلاب از هم به اندازه طول ماهی مرده مورد استفاده جهت طعمه بستگی دارد. چون این ماهی قدرت بینایی خیلی بالایی دارد پیشنهاد می شود جهت ریسه از نخهای فلوروکربن استفاده شود. نخهای فلوروکربن نور را از خود عبور داده و در آب دیده نمیشوند. صید ورزشی و تجاری میشود. صید ورزشی آن با طعمه های طبیعی و مصنوعی امکانپذیر است.
آمار دقیقی از صید آن در ایران در دسترس نیست. مکانهایی که در ایران جهت صید ماهی سوف میتوانید مراجعه کنید عبارتند از:

سد پانزده خرداد
سد گلپایگان
رودخانه ارس
 سد ستارخان اهر

ارزش های اقتصادی سوف حاجی طرخان:

گوشت سوف حاجی طرخان در جهان، جزو گوشتهای با ارزش و عالی محسوب شده و تیغ کمی دارد. به اشکال مختلف مصرف غذایی دارد. ارزش صید ورزشی با طعمه های طبیعی یا مصنوعی دارد و در برخی از نقاط پرورش مصنوعی بصورت متراکم نیز داده می شود و در شرایط پرورشی بسیار به استرس حساس است.

وضعیت ذخایر ماهی سوف:

این گونه در ایران، در معرض تهدید (NT) است اگرچه در بسیاری از کشورهای دیگر ذخایر آن کمترین نگرانی را دارد. پراکنش این گونه محدود به تالاب انزلی و تالاب امیرکلایه می باشد که این مساله همراه با بهره برداری بیش از حد آن و سایر عوامل تهدید کننده زیستگاه، منجر به کاهش صید آن گردیده است.

 بهداشت و بیماریها:
رابدو ویروس ماهی سوف یکی از عوامل بیماریزای این گونه است.
مطالعه ای برروی انگلهای ماهی سوف حاجی طرخان در سال 1384 در تالاب امیرکلایه انجام شد. پنج گونه انگل از سوف حاجي طرخان جدا شد كه شامل Camallanus lacustris (شيوع %36.2، ميانگين شدت آلودگي 3.75)، Diplostomum spthaceum (شيوع %8.59، ميانگين شدت آلودگي 2.64)، لرنه آ (شيوع %4.29، ميانگين شدت آلودگي 2.57)، داكتيلوژيروس (شيوع %0.61، ميانگين شدت آلودگي 5 ) و آرگولوس،(شيوع %0.61، ميانگين شدت آلودگي 1) بود. آلودگي به C.lacustris در سوف حاجي طرخان بيش از انگل هاي ديگر بوده است. علاوه بر اين تنوع گونه اي انگل هاي ماهي سوف حاجي طرخان كمتر از ساير ماهيان شكارچي (مثل اردك ماهي) تالاب اميركلايه بود.
از نظر آلودگی با فلزات سنگین، تحقیقی در سال 1384 در دوناحیه آبکنار و شیجان از تالاب انزلی انجام شد. نتایج این تحقیق نشان داد که با وجود حضور فلزات سنگین در بافتهای بدن این ماهی، نتایج به دست آمده، بیانگر سالم بودن نسبی ماهی سوف حاجی طرخان و عدم آلودگی شدید این ماهی به عناصر سرب، مس، روی و جیوه در آن تاریخ بود، به ویژه که حداقل میزان جذب و تجمع این عناصر در عضله ماهی یعنی عضو مصرفی در تغذیه مردم صورت می گیرد.
سایر عوامل بیماریزا که در ماهی سوف حاجی طرخان گیلان گزارش شده اند شامل:

از شاخه تاژک داران(Mastigophora )، انگل آلاینده خون Trypanasoma percae
از شاخه مزه داران (Ciliophora)، انگلهای Chilodonella sp. و Trichodina sp.
از رده مونوژنه آ (Monogenea)، انگل پوست و آبشش Gyrodactylus elegans
از رده دوکامیان (Digenea)، انگلهای چشمی Diplostomum sp. و Diplostomum spathaceum
از رده کرمهای لوله ای، نماتد ها (Nematoda)، انگلهای Anisakis sp. در ماهیچه، انگل Eustrongilides excisus ، انگل Raphidascaris acus در روده و انگل ‍Camallanus lacustris
از رده سخت پوستان (Crustacea)، انگل Argulus foliaceus در سطح پوست و آبشش و انگل Lernaea sp در سطح پوست.

 

منبع: نیازنگار

مطالب مرتبط

نظرات

کد امنیتی
فرصت نگار
فرصت نگار

دیگران می خوانند